การจัดทำระบบการจัดการด้านความปลอดภัยสำหรับองค์กร
(Establishing a Safety Management Sytem for Organizations)
🏢ต้องทำอย่างไรบ้าง?⛑️

จัดตั้งองค์กรผู้รับผิดชอบ
✅ แต่งตั้งคณะทำงาน
✅ กำหนดบทบาทหน้าที่

กำหนดนโยบายความปลอดภัย
✅ แต่งตั้งคณะทำงาน
✅ กำหนดบทบาทหน้าที่

จัดทำเอกสารและขั้นตอน
✅ คู่มือความปลดภัย
✅ ขั้นตอนการปฎิบัติงาน
✅ ประเมินความเสี่ยง

รองรับการตรวจประเมิน
✅ ติดตามและทบทวน
✅ แก้ไขข้อบกพร่อง ตามกรอบเวลาที่กำหนด
การดำเนินงานตาม กฎกระทรวง📘 กำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. ๒๕๖๕ เป็นกลไกสำคัญตามกฎหมายที่กำหนดให้นายจ้างต้องจัดให้มีระบบการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เพื่อป้องกันอุบัติเหตุและโรคจากการทำงานอย่างเป็นระบบ การเตรียมความพร้อมของสถานประกอบกิจการจึงต้องดำเนินการอย่างถูกต้อง ตั้งแต่การจัดตั้งองค์กรผู้รับผิดชอบ การกำหนดนโยบาย ตลอดจนการจัดทำเอกสารและขั้นตอนการปฏิบัติงานเพื่อรองรับการตรวจประเมินตามกรอบเวลาที่กฎหมายกำหนด
📌 กรอบเวลาและขั้นตอนทางกฎหมาย พ.ศ. ๒๕๖๕ ที่สถานประกอบกิจการต้องปฏิบัติตาม
🛡️อ้างอิงจาก กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. ๒๕๖๕ กำหนดให้นายจ้างของทั้ง ๕๔ สถานประกอบกิจการตามประเภทที่ระบุไว้ท้ายกฎกระทรวงนี้ ที่มีลูกจ้างจำนวน 50 คนขึ้นไป ต้องจัดให้มีระบบการจัดการด้านความปลอดภัย ภายใน 60 วันนับแต่วันที่มีลูกจ้างครบจำนวนดังกล่าว โดยอย่างน้อยต้องประกอบด้วยองค์ประกอบและขั้นตอนดังต่อไปนี้:
📚 การจัดทำ 5 องค์ประกอบหลักของระบบการจัดการด้านความปลอดภัย: ระบบการจัดการฯ อย่างน้อยต้องประกอบด้วย

- นโยบายด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
- การจัดการองค์กรด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
- แผนงานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน และการนำไปปฏิบัติ
- การประเมินผลและการทบทวนระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
- การปรับปรุงและการพัฒนาระบบการจัดการด้านความปลอดภัย
📌เปรียบเทียบองค์ประกอบระบบการจัดการด้านความปลอดภัยกฎหมาย พ.ศ. ๒๕๖๕ กับ มาตรฐานสากล (ISO 45001)
📚 เพื่อให้เห็นภาพรวมของการประยุกต์ใช้ระบบดังกล่าว ตารางด้านล่างแสดงการเปรียบเทียบองค์ประกอบตามกฎกระทรวงฯ
ระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. ๒๕๖๕ กับข้อกำหนดหลัก (Clauses 4-10) ของ ISO 45001:2018
เปรียบเทียบองค์ประกอบระบบการจัดการด้านความปลอดภัย กฎหมาย พ.ศ. ๒๕๖๕ กับ มาตรฐานสากล (ISO 45001)
| หัวข้อการดำเนินงาน | ข้อกำหนดตาม กฎกระทรวง พ.ศ. ๒๕๖๕ | ข้อกำหนด มาตรฐานสากล ISO 45001 | รายละเอียดข้อกำหนด ISO 45001 |
|---|---|---|---|
| 1. บริบทองค์กร & นโยบาย | ✅ ทำนโยบายเป็นลายลักษณ์อักษร ลงนามโดยผู้มีอำนาจ และทบทวนอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง | Clause 4: Context of the Organization Clause 5: Leadership & Worker Participation | ✅ วิเคราะห์บริบทภายใน/ภายนอก และผู้มีส่วนได้เสีย ✅ แสดงความเป็นผู้นำของผู้บริหารสูงสุด และจัดทำ นโยบาย OH&S |
| 2. โครงสร้างองค์กร & การมีส่วนร่วม | ✅ กำหนดบทบาทหน้าที่ผู้รับผิดชอบ และเน้นการมีส่วนร่วมของลูกจ้าง | Clause 5.3: Roles & Responsibilities | ✅ กำหนดหน้าที่และความรับผิดชอบชัดเจน ✅ เน้นการปรึกษาหารือและการมีส่วนร่วมของผู้ปฏิบัติงาน (Worker Participation) |
| 3. การวางแผน & การประเมินความเสี่ยง | ✅ ชี้บ่งอันตราย ประเมินความเสี่ยง กำหนดเป้าหมาย และจัดทำแผนปฏิบัติการ | Clause 6: Planning | ✅ ชี้บ่งอันตราย ประเมินความเสี่ยง/โอกาส ✅ กำหนดวัตถุประสงค์ OH&S และแผนการบรรลุผล |
| 4. การสนับสนุน & การปฏิบัติการ | ✅ การนำแผนไปปฏิบัติ การสื่อสาร และการจัดทำคู่มือขั้นตอนการทำงาน | Clause 7: Support Clause 8: Operation | ✅ จัดสรรทรัพยากร ความสามารถ ความตระหนัก สารสนเทศเอกสาร |
| 5. การประเมินผล & การทบทวน | ✅ ตรวจติดตามผลการดำเนินงาน การสืบสวนอุบัติเหตุ และการตรวจประเมินระบบ | Clause 9: Performance Evaluation | ✅ เฝ้าระวัง ตรวจวัด วิเคราะห์ และประเมินสมรรถนะ |
| 6. การปรับปรุงยั่งยืน | ✅ แก้ไขข้อบกพร่อง ปรับปรุงระบบอย่าง ✅ ต่อเนื่อง และรายงานต่อผู้บริหาร | Clause 10: Improvement | ✅ สอบสวนอุบัติการณ์ ความไม่สอดคล้องและการแก้ไข (Corrective Action) |
📑 เอกสารสำคัญที่ฝ่าย HR และผู้รับผิดชอบต้องจัดเตรียม
📚 เอกสารสำคัญที่ฝ่าย HR และผู้รับผิดชอบต้องจัดเตรียม
เพื่อให้การลงทะเบียนและการตรวจประเมินระบบเป็นไปอย่างถูกต้อง ฝ่ายทรัพยากรบุคคลและผู้รับผิดชอบควรจัดเตรียมเอกสารล่วงหน้า ดังนี้:
1. หนังสือประกาศนโยบายความปลอดภัยฯ: เอกสารนโยบายความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ที่มีลายมือชื่ออนุมัติจากผู้มีอำนาจและระบุวันที่ชัดเจน
2. โครงสร้างการบริหารและประกาศแต่งตั้งคณะทำงาน: คำสั่งแต่งตั้งผู้รับผิดชอบจัดทำระบบการจัดการด้านความปลอดภัยพร้อมระบุอำนาจหน้าที่
3. คู่มือและขั้นตอนการปฏิบัติงาน (SOP): เอกสารมาตรฐานการปฏิบัติงานที่ปลอดภัย ขั้นตอนการควบคุมความเสี่ยง และแผนตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน
4. เอกสารประเมินความเสี่ยงและแผนงานประจำปี: รายงานการชี้บ่งอันตราย การประเมินความเสี่ยง และแผนงานด้านความปลอดภัยประจำปี
Q1: หากสถานประกอบกิจการมีลูกจ้างครบ 50 คนแล้ว ไม่จัดทำระบบการจัดการด้านความปลอดภัย จะมีผลอย่างไร?
✅ A: ถือเป็นการละเว้นไม่ปฏิบัติตามกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานเกี่ยวกับระบบการจัดการด้านความปลอดภัย พ.ศ. ๒๕๖๕ ออกตามความในมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 ซึ่งมีบทลงโทษตามมาตรา 53 ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือปรับไม่เกิน 400,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
Q2: หากสถานประกอบกิจการได้รับการรับรอง ISO 45001 อยู่แล้ว ต้องทำระบบตามกฎกระทรวงนี้อีกหรือไม่?
✅ A: หากมีการรับรองมาตรฐาน ISO 45001 หรือมาตรฐานระบบการจัดการความปลอดภัยอื่นตามที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานยอมรับ ให้ถือว่าได้จัดให้มีระบบการจัดการด้านความปลอดภัยตามกฎกระทรวงนี้แล้ว แต่ต้องมีเอกสารหลักฐานพร้อมให้พนักงานตรวจความปลอดภัยเข้าตรวจสอบได้
Q3: หากสถานประกอบกิจการได้รับการรับรอง ISO 45001 อยู่แล้ว ต้องทำระบบตามกฎกระทรวงนี้อีกหรือไม่?
✅ A: หากมีการรับรองมาตรฐาน ISO 45001 หรือมาตรฐานระบบการจัดการความปลอดภัยอื่นตามที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานยอมรับ ให้ถือว่าได้จัดให้มีระบบการจัดการด้านความปลอดภัยตามกฎกระทรวงนี้แล้ว แต่ต้องมีเอกสารหลักฐานพร้อมให้พนักงานตรวจความปลอดภัยเข้าตรวจสอบได้